خراسان ما
خراسان ما

بهار ۹۸|«ریاب» روستایی با معماری کویری و بادگیرهای تاریخی+تصاویر

بهار ۹۸|«ریاب» روستایی با معماری کویری و بادگیرهای تاریخی+تصاویر

به گزارش خبرگزاری تسنیم از گناباد، روستای هدف گردشگری «ریاب» در سه کیلومتری غرب گناباد واقع شده و فاصله اندکی با قنات قصبه گناباد دارد.ریاب، برخلاف اعتقاد بعضی در مورد وجه تسمیه آن که معتقدند «ری آب» است، اما تسمیه صحیح آن «رمی آب» است، زیرا رشته قنات طولانی آن بیش از ۲۰کیلومتر امتداد دارد و از جنوبشرقی به طرف شمال غربی در امتداد است.

این روستا دو قلعه تودرتو دارد که هر قلعه دارای برج و بارویی جداگانه است. درون قلعه میانی مهمانخانه بزرگی بوده که سالخوردگان روستا آن را به یاد دارند. داخل قلعه دوم، خانههای متعددی وجود داشته که افراد خارج قلعه خواروبار و اشیاء قیمتی خود را در آنجا میگذاشتند.

دورتادور این قلعه خندقی به عرض تقریبی ۶ متر و عمق ۴ متر کنده شده بود که در مواقع خطر دشمن آن را پر از آب میکردند تا راه آنان را سد کنند که خود محافظی دیگر برای قلعه بود. هم اکنون خندق به علت آلودگی پر شده است. دو برج دیگر در روستای ریاب وجود دارد که در قسمت غربی روستا است.

برج کوچک در حاشیه محور شرقی به غربی روستا و برج بزرگ ضلع غربی در مجاورت منزل علیپور قرار دارد. این برج با تناسبات زیبای حاکم بر عرض طول و ارتفاع و طاق زیبای مستقر در گذر برج کنگرههای متناسب در لبه برج و بازشوهای ظریف اطراف آن جزء یکی از شاخصهای عمده معماری است. این برج ۴ طبقه بوده و هر قسمت مخصوص یک عمل در نظر گرفته شده بود.طبقهآخر آن محل نگهبانی بوده است.

خانه ناصریان

در چوبی این خانه بزرگ، به یک هشتی باز میشود که محل انتظار مهمانها بوده است. هشتی طوری قرار دارد که به هیچ وجه داخل خانه دیده نمیشود. پس از هشتی وارد یک راهرو میشویم که ما را به درون حیاط خانه رهنمود میکند. این خانهها هیچگونه پنجرهای به بیرون ندارد و تمام درها و پنجرهها به سمت حیاط خانه باز میشود.

حیاط خانه محوطهای به مساحت ۱۷۵ متر است که به جز قسمت باغچه از خشتهای خام پوشیده است. در قدیم حوضچهای زیرزمینی در وسط حیاط قرار داشته که برای ذخیره آب استفاده میشده است.

معماری خانهها

معماری کویری خانههای بافت تاریخی ریاب به سبک معماری خانههای مناطق کویری شباهت دارد. کارشناسان برای اولین بار در این منطقه با بادگیرهایی مواجه شدند که مانند بادگیرهای یزد، با دریچهای مستقیما به سردابه متصل میشوند. دیگر تزیینات این خانهها نیز بسیار قابل توجه است. بهطور کلی بناهای ریاب شاید بر خلاف عمارتهای یزد و اطراف آن باشکوه نباشند، اما زیبایی خاص خود را دارند که همین ویژگی از جمله مواردی است که این روستا را در ردیف روستاهای هدف گردشگری در استان خراسان قرار داده است.

این بناها تمامی نیازهای ساکنان خود را برآورده میکنند. در اغلب کوچههای این محله، ساباط یا سقفهایی برای ایجاد سایه ساخته شدهاند و تمامی خانهها دارای سردابه، حوضخانه و بادگیر هستند.

بومگردی در روستای ریاب

ریاب دارای هزار سال تاریخ مکتوب بوده و جزو قدیمیترین روستاهای گلی کشور به حساب میآید. روستای ریاب طی سالیان متمادی که از عمرش میگذرد چندین بار تغییر مکان داده است، به گونهای که هم اکنون قبرستان قدیمی ده در درون بافت مسکونی واقع شده و مردم اقدام به ساخت خانه بر روی آن کردهاند. ریاب غربیترین و مرتفعترین دهات گناباد است. جمعیت این روستا طبق آمار سال ۱۳۹۵ حدود ۸۰۰نفر بوده که خود دلیلی بر عظمت این روستا است.

مجید علیزاده؛ دهیار روستای ریاب در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در گناباد دربارهاین روستا اظهار داشت: این روستا در سال ۱۳۸۷ شمسی در زمره آثار ملی کشور به ثبت رسیده است؛در سالهای اخیر و با قرار گرفتن در فهرست روستاهای هدف گردشگری، سازمان میراث فرهنگی نیز اقدام به مرمت بخشهایی از این روستای تاریخی کرده است.

وی افزود: میراث فرهنگی معتقد است این روستا با معماری خاص خود قابلیت تبدیل شدن به یک مجموعه تاریخی گردشگری دارد که در همین راستا سازمان میراث فرهنگی برای جلوگیری از نابودی بافت فرسوده که نشانی از معماری اصیل ایرانی است، بازسازی خانهها و بافت تاریخی را در دستور کار خود قرار داده است و اعتقاد دارد با انجام چنین کارهایی بومگردی در این روستای تاریخی رونق میگیرد و ظرفیتهای نهفته روستا شکوفا میشود.

دهیار روستای ریاب تصریح کرد: در حال حاضر و با توجه به ایجاد زیرساختهای گردشگری از جمله ایجاد اقامتگاه روستایی در ریاب در تعطیلات نوروز شاهد حضور در مجموع۲۰هزارنفر از مسافران نوروزی و گردشگران به این روستا هستیم. خوشبختانه موج بسیار خوبی در روستای هدف گردشگری ریاب ایجاد شده، به گونهای که مردم و ساکنان روستا نیز با هدف تبدیل شدن این روستا به یک مقصد زیبای گردشگری در استان تلاش میکنند و در حال حاضر برخی از مالکان خانههای تاریخی این روستا برای ثبت خانههای خود پیشقدم شدهاند.

علیزاده خاطرنشان کرد: اهالی ریاب از مهمانان و گردشگران روستا با بازیهای محلی، رقصهای محلی بهویژه چوب بازی، کشتی سنتی و آوازها و موسیقی محلی (با سازهای نی، دوتار، سرنا و دهل) استقبال میکنند. همچنین در سفرههای خود با غذاهای محلی مانند آش، اشکنه، تخم مرغ شیره، گرماست، بلغور، قطاب، جوش پره، کلومپه، توگی و جنگل و لبنیات محلی پذیرایی میکنند.

روستای ریاب میزبان گردشگران خارجی

مرجان اکبری؛ معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز با اشاره به وجود طبیعت زیبا و بکر روستای ریاب در شهرستان گناباد اظهارداشت: طبیعت بکر و زیبای ریاب به خوبی به گردشگران معرفی شده و در حال حاضر بوم گردی در این روستا رونق گرفته است.

وی با اشاره به ابنیه تاریخی و زیبای گناباد که معرف معماری اصیل ایرانی می باشد گفت: این ابنیه تاریخی در کنار طبیعت بکر و هم چنین آداب و رسوم بسیار زیبا و ماندگار مردم ریاب سببشده تا در تعطیلات نوروزیشاهد حضور گردشگران و مسافران نوروزی در این روستای زیبا باشیم.

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی افزود: در حال حاضر و با توجه به ایجاد زیرساختهای گردشگری از جمله ایجاد اقامتگاه روستایی در «ریاب» در تعطیلات نوروز شاهد حضور روزانه ۷۰۰ الی ۱۰۰۰ نفر از مسافران نوروزی و گردشگران به این روستا هستیم.

اکبری گفت: این روستا با داشتن معماری منحصر به فرد و آثار تاریخی متعدد همچون آب انبار، قلعه ، خانه های تاریخی ، حمام و مسجد از ظرفیت های بسیار زیادی در توسعه بوم گردی برخوردار است.

وی افزود: خوشبختانه موج بسیار خوبی در روستای هدف گردشگری ریاب ایجاد شده به گونه ای که مردم و ساکنین روستا نیز با هدف تبدیل شدن این روستا به یک مقصد زیبای گردشگری در استان تلاش میکنند و در حال حاضر برخی از مالکان خانههای تاریخی این روستا برای ثبت خانههای خود پیشقدم شدهاند.

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با اشاره به حضور گردشگران خارجی در این روستا نیز گفت: روستای هدف گردشگری ریاب به عنوان یک مقصد گردشگریمورد توجه گردشگران خارجی نیز قرار گرفته به گونهای که نخستیناقامتگاه روستایی استان در ریاب با حضور و اسکان تعدادی از گردشگران اروپایی در این روستا افتتاح شد.

وی با اشاره به غذاهای سنتی و دیگر جاذبههای روستای ریاب گفت: مهمان نوازی مردم روستای ریاب سبب شده تا همه ساله افراد زیادی برای بازدید از ریاب راهی گناباد شوند.

ثبت خانههای تاریخی روستای ریاب

علیرضا شناسایی؛ رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گناباد نیز دربارهروستای هدف گردشگری ریاب به خبرنگار خبرگزاری تسنیم در گناباد گفت: شناسایی و مستندسازی خانههای تاریخی به عنوان یک میراث تمدنی برای ما از اهمیت ویژه برخوردار است.

وی با بیان اینکه فعالیت پژوهشی و تحقیقات میدانی از قبل آغاز شد گفت: اطلاعات کاملی از بافت تاریخی ریاب و خانههای تاریخی آن شامل تاریخچه، دورههای ساخت، ویژگیهای اثر، پلان ها، آسیب شناسی و تهیه گردید.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گناباد افزود: تاکنون ۱۳ اثر تاریخی و معنوی ریاب در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است که ۴ مورد آن خانههای تاریخی است.

انتهای پیام/ ع


منبع :: https://www.tasnimnews.com



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • بانک پاسارگاد