اخبار مشهد خراسان ما
خراسان ما

تعزیه‎خوانی؛ هنری ۴۰۰ ساله در کاشمر

تعزیه‎خوانی؛ هنری ۴۰۰ ساله در کاشمر

یک پژوهشگر تعزیه در کاشمر گفت: براساس پژوهش‎های انجام شده تعزیه‏‌خوانی در منطقه کاشمر قدمتی ۴۰۰ ساله دارد و در یونسکو به ثبت رسیده است.

محمد ناصری در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان، عنوان کرد: هنر تعزیه گونه‎ای از نمایش است که حوادث تاریخی به خصوص عاشورا را در یک بستر اجرایی میدانی روایت می‎کند و تنها هنر دینی ا‎ست که به بالندگی رشته تئاتر بسیار کمک کرده و در واقع به خوبی توانسته مذهب شیعه را در گونه‎های مختلف به اجرا گذارد و معرفی کند.

وی تعزیه را به نوعی مبلغ دین دانست و اظهار کرد: در خصوص شکل‌گیری تعزیه دو روایت وجود دارد یکی به زمان سیاوش و دیگری به شهادت امام حسین(ع) برمی‏گردد که خواجه عبدالله انصاری شروه‌خوانی را در جای قبر امام حسین(ع) شکل می‎دهد.
ناصری بیان کرد: با این وجود آنچه بیشتر در کتب به آن توجه شده تعزیه از زمان مرگ سیاوش اجرا می‎شده و به نوعی حوادث را بازنگری می‎کردند که به مرور به شکل تعزیه و هنر دینی برای ما به ارمغان آمده است.

وی همچنین به تاریخچه تعزیه‌خوانی در منطقه کاشمر اشاره کرد و افزود: براساس پژوهش‎های انجام شده می‎توان قدمت ۴۰۰ ساله را برای تعزیه‌خوانی کاشمر اعلام نمود.

این پژوهشگر آیین مذهبی عنوان کرد: پس از جستجو در اسناد مختلف، سندی به دست آمده که بر اساس آن تعزیه‌خوانان روستای فدافن در ۴۰۰ سال قبل نامه‎ای به مراجع تقلید آن زمان در نجف می‎نویسند مبنی بر اینکه می‎توان پولی که مردم در زمان اجرای تعزیه‌خوانی بر روی پارچه و یا کاسه‏ای که دور می‏دهند، می‎ریزند؛ خرج زندگی کرد و یا فقط  باید در راه تعزیه امام حسین(ع) هزینه شود.

خبر جدید  برنامه‌های مشهد و استان در سالروز گرامیداشت حماسه نهم دی ماه

وی عنوان کرد: این نشان می‎دهد در ۴۰۰ سال قبل تعزیه‎خوانان منطقه نسبت به این مسائل دغدغه بسیاری داشتند و مقید بودند و این تنها سندی است که به صورت مکتوب برای قدمت این هنر می‏شود به آن‌ها توجه داشت.

کاشمر پایه‏ اصلی تعزیه‌خوانی ایران

ناصری با بیان اینکه با این تاریخچه تعزیه‌خوانی در منطقه می‎توان از کاشمر به عنوان مهد تعزیه در کشور نام برد، بیان کرد: اکنون در کشور دو شهر وجود دارد که در یونسکو به عنوان پایه‏های اصلی تعزیه ایران ثبت شده‌اند که یکی کاشمر و دیگری تفرش است.

وی همچنین افزود: به رغم اینکه اکنون دو روستای طرق در بخش کوهسرخ و قلعه بالا در بخش مرکزی را به عنوان مناطق اصلی تعزیه‌خوانی می‎توان معرفی نمود اما ورود اولیه تعزیه به کاشمر به میرزای شاهرودی بر می‌گردد.

این پژوهشگر تعزیه اظهار کرد: میرزای شاهرودی اولین نفری است که از شاهرود سمنان به این مناطق می‏آید و تعزیه را آغاز نموده و تاکنون ادامه دارد.

وی همچنین یادآور شد؛ در روستای طرق بخش کوهسرخ میدانی به نام عاشورا با قدمت بسیار زیادی برای اجرای تعزیه وجود دارد که از ساختار اولیه روستا شکل گرفته است.

ناصری در ادامه از حمزه جهان افکن، قربانی از کوهسرخ و رجب‌زاده از کاشمر و افتاده از روستای قلعه‌بالا به عنوان پیشکسوتان هنر تعزیه در شهرستان کاشمر نام برد که دارای شیوه‎های خاص خواندن هستند، نسخه‏های خاصی می‎نویسند و به نوعی سرآمد تعزیه‎خوانان منطقه ترشیز از آن‌ها نام برده می‏شود.

این پژوهشگر تعزیه ادامه داد: در کاشمر نمی‏توان گفت که در اجرای شیوه‎های تعزیه خوانی، دارای مکتب هستیم چون خودمان وام گیرنده هستیم و تعزیه خوانان این منطقه مکتب اصفهان، اراکی و شاهرودی می‎خوانند و خودشان مکتب خاصی ندارند.

خبر جدید  تشکیل 305 فقره پرونده قاچاق در هشت ماهه ابتدایی امسال

وی گفت: متاسفانه تعزیه‌خوانان کاشمری به رغم اینکه برجسته هستند اما ساختاری برای خود تعریف نکردند که با شیوه منطقه خراسان اجرا شود، در این خصوص کم کاری‎های بسیاری هم شده به طوری که در دهه‎های گذشته نسخه‌نویس بسیار خوبی به نام حسامی در منطقه کوهسرخ داشتیم اما کسی نبود این آثار را جمع‌آوری کند و به چاپ برساند.

این پژوهشگر تعزیه افزود: به رغم اینکه نسخه‎های جدید داریم که به روز می‏نویسند اما حمایت نمی‏شوند، مجالس و شبیه‌خوانان بسیار خوبی در کاشمر داریم که از سران تعزیه‌خوانان کشوری چیزی کم ندارند ولی به خوبی معرفی نشده‎اند.

ناصری بیان کرد: با توجه به حضور گروه‎های تعزیه در جشنواره‎های آیینی سنتی نشان می‎دهد این هنر در کاشمر هنوز فعال است و دست‌اندرکاران در رویدادهای هنری حضور فعال دارند، در حال حاضر حاج محمدرضا رجب‌زاده از جمله افرادی است که طی دو دوره در جشنواره‌های بین‌المللی مقام اول را کسب نمود.

امکان ندارد شیوه جدیدی در تعزیه ابداع کنیم

وی در ادامه بیان کرد: در اینکه شبیه‌خوانی به شیوه جدید و یا قدیم اجرا شود نگاه‎های مختلفی وجود دارد اما ابتدا باید ساختار و نشانه‎های تعزیه را شناخت، نمی‎توان ساختار شکنی نمود و گفت تعزیه را به شیوه جدید اجرا کنیم و نشانه‎ها و ساختارهای نمایش ایرانی را کنار بگذاریم.

این پژوهشگر تعزیه ساختارها را اصالت تعزیه‌خوانی دانست و گفت: هرچند نمی‎توان ساختارها را نو و یا کهنه نمود اما آنچه باید به آن توجه کرد این است نمی‎توان همانند قدیم مجلس تعزیه را به مدت سه ساعت خواند، تعزیه‌خوانان فعلی باید مقداری نسخ را تصحیح کنند البته این به معنای تغییر در نوع اجرا نیست.

خبر جدید  ورزش در کشور ما تبدیل به صنعت نشده‌است/ به دنبال کار علمی و حساب‌شده هستیم

وی همچنین افزود: هرچند باید در لباس، موسیقی و نوع دستگاه‎های موسیقیایی و خواندن تعزیه توجه بیشتری شود اما اینکه بخواهیم شیوه جدیدی در تعزیه ابداع کنیم امکان ندارد.

ناصری در خصوص کارکرد تعزیه در گذشته گفت: در واقع تعزیه یک اجرای مردمی است، اکنون هم این شیوه ادامه دارد ولی نگاه‌ها در حال تغییر است.

دوره‎گردان به تعزیه ضربه زده‎اند

این پژوهشگر آیین مذهبی بیان کرد: متاسفانه توسط خود هنرمندان این عرصه به تعزیه ضربه‎هایی وارد شده به خصوص از زمانی که تعزیه به دست دوره‎گردان افتاد.

وی عنوان کرد: چون این افراد به تعزیه نوعی نگاهی اقتصادی دارند، موجب شده بر پیکر مجالس تعزیه ضربه وارد شود، اکنون دیده می‎شود موسیقی و خود مراسم مجالس مهم را به دلیل مسائل اقتصادی با تعداد بسیار اندک اجرا می‎کنند.

ناصری افزود: هرچند گروه‎هایی که اصالت و پیشینه خود را دارند وارد این عرصه نشدند ولی ضربه‎های مهلکی از طریق دوره‎گردها وارد می‎شود و هنر را برای خودشان دست‎مایه اقتصاد کرده‌اند.

وی در پایان عنوان کرد: چون این افراد زیاد هستند و از سویی ساختارهای قانونی خاص که باید باشد، وجود ندارد به همین دلیل در سطح کلان به ساماندهی این مورد پرداخته نشده است.

انتهای پیام
لینک منبع خبر: اینجا کلیک کنید

0/5 (0 نقد و بررسی)
برچسب‌ها:


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *